Realiteit is een pain in the ass

Column | Jelena Stevic | Psycholoog | Focus GGZ Amsterdam

We maken in de praktijk vaak mee dat mensen met een aantal ideeën over therapie het traject starten. Dit zijn ideeën zoals ‘in therapie zal ik een mega doorbraak meemaken waarna alles anders zal zijn’ of ‘ik wil gewoon altijd gelukkig zijn’ of ‘ik wil positief leren denken’. Dit zijn mooie gedachten waarover de meningen verschillen en die je zeker ook een heel eind verder kunnen helpen. Maar dit is niet waar therapie over gaat.

Mensen voelen zich vaak gefrustreerd en onrustig, voelen hierbij van alles in hun lichaam en ervaren dit als vervelend. Dit willen ze dan het liefste weg hebben en werken aan een positief en gelukkig leven. Echter, de realiteit is nou eenmaal dat er niet altijd bubbels van positiviteit en geluk uit het leven op ploppen. Sterker nog, er borrelt regelmatig narigheid en ongemak naar boven. Door deze niet te willen zien, oftewel de realiteit te ontkennen, blijft de frustratie en onrust in stand, want dit is een voortdurende teleurstelling. Bovendien kost het heel veel energie om voortdurend niet te willen zien wat er is. De strategie die men dan kiest om van de klachten af te komen, is in deze juist inherent aan (het ontstaan van) de klachten. Hoe men denkt over het verloop van een het therapie proces is tegelijkertijd de opvatting van diegene over het leven en daarbij wordt vaak een geïdealiseerd beeld van therapie gevormd. Hier kunnen een aantal misverstanden met hoe therapie werkt in ontstaan, waardoor er geen alignment ontstaat. Dit is een van de belangrijkste ingrediënten van therapiesucces, dus belangrijk om bij aanvang van een therapietraject helder te hebben!

Dus wat te doen? De instelling waar ik werk, Focus GGZ, vindt het belangrijk om vooral de realiteit aan mensen terug te geven en mee te denken (met alle kennis die daarvoor nodig en beschikbaar is). En ook naast ze te staan terwijl ze zelf hun competentie om hiermee om te gaan ontdekken en leren inzetten. Als eerste stellen wij duidelijke verwachtingen over wat therapie is en zorgen we dat er een samenwerkingsverband ontstaat tussen therapeut en patiënt. Hiervoor is het vaak nodig om een aantal belangrijke zaken over therapie uit te leggen.

Een voorbeeld hiervan is dat therapie gaat over de realiteit en hoe hiermee om te gaan. De realiteit is het enige waar we mee kunnen werken en dat is ook wat we doen; dit is vaak confronterend en pijnlijk, maar uiteindelijk wel het meest transparant en eerlijk. Vervolgens benadrukken we dat therapie gaat over menselijkheid. Daarmee bedoelen we dat de realiteit emoties uitlokt en deze emoties voelen we in ons lichaam, het verbinden van deze gevoelens met de gebeurtenissen in de realiteit is een belangrijk onderdeel in het proces. Tot slot is het zo dat alles wat wij voelen ontstaat in of ontlokt wordt door interactie met andere mensen (fysiek of gerepresenteerd in onze gedachten). Dit geeft vaak schuring, botsing en wederom pijnlijke gevoelens. Ik realiseer me dat deze beschrijvingen de realiteit wel erg zwaar maken en het lijkt bijna een risico wat men neemt door in therapie te gaan. De keerzijde hiervan is dat het risico op deze pijnlijke sensaties ook het risico is op je vrij voelen en autonoom kunnen zijn. Vrijheid en autonomie zouden beschreven kunnen worden als positieve uitkomsten van een therapie, maar wel via de gevoelsroute en niet via de ontkenningsroute. Als je namelijk zelf hard hebt gewerkt aan je eigen vrijheid en autonomie, voel je je competent en in charge van je eigen leven. En hoe prettig is het om te ervaren dat je zelf de competentie en kennis hebt om dit te kunnen?! Dit is bij Focus GGZ een essentieel onderdeel van onze missie.

Een manier om dit te doen in onze behandelingen is mensen zelf verantwoordelijkheid en regie leren nemen over hun handelen, zodat ze kunnen ervaren dat ze zelf een actor zijn in hun leven in plaats van dat alles ze overkomt (overigens ook een mooie manier om de realiteit niet te zien…). Door verschillende therapievormen (CGT, schematherapie, EMDR, ACT en AFT) in te zetten willen we samen met cliënten aan hun hulpvraag werken vanuit het idee van bevordering van autonomie en vrijheid.

Om terug te komen op de introductie van dit stukje: de realiteit is niet leuk, maar dat is wel waar therapie over gaat en waar je uiteindelijk het meeste aan hebt op weg naar je persoonlijke doelen.

Foutje gezien? Mail ons. We zijn je dankbaar!

 

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]

DELEN